Ana sayfa Türkiye Erzurum Gezilecek Yerler

Erzurum Gezilecek Yerler

700
0
Erzurum Gezilecek Yerler, Palandöken Kayak Merkezi
Palandöken Kayak Merkezinden Erzurum'un Görünüşü

Dadaşlar diyarı Erzurum, Palandöken Dağları’nın eteklerinde kurulmuş bir şehir. 2017 yılındaki 760.749 nüfusu ile Türkiye’nin en kalabalık yirmi dokuzuncu ve Doğu Anadolu Bölgesi’nin en kalabalık üçüncü ilidir. Erzurum şehrinin kalbi diyebileceğimiz Cumhuriyet Caddesi üzeri ve yakınında Erzurum gezilecek yerler listesinde bulunan pek çok yeri kolayca gezip görme şansımız bulunmakta. Cumhuriyet Caddesi yakınında bulunan bu yerler; Yakutiye Medresesi, Lalapaşa Camii, Ulu Camii, Erzurum Kalesi, Çifte Minareli Medrese, Üç kümbetler, Atatürk Evi ve Erzurum Arkeoloji Müzesi’dir.

Erzurum gezilecek yerler denilince akla ilk başta Palandöken Kayak Merkezi, Çifte Minareli Medrese, Ulu Camii, Aziziye Tabyaları ve Tortum Şelalesi gelse de Erzurum gezilecek yerler açısından oldukça zengin bir ilimizdir. İşte, Erzurum Gezilecek Yerler

1. Palandöken Kayak Merkezi

Kış aylarında yerli ve yabancı turistlere güzel bir tatil sunan Palandöken Kayak Merkezi, ülkemizin kış turizmi açısından önemli bir yere sahiptir. Palandöken Kayak Merkezi, Erzurum şehir merkezine 6 km  ve Erzurum havalimanına 15 km  uzaklıktadır. Palandöken Dağının eteklerinde  bulunan kayak merkezinin başlangıç yüksekliği 2250 metre, zirve noktası olan Ejder tepe noktasının yüksekliği ise 3176 metredir.    Palandöken Kayak Merkezi’nin önemli bir özelliği, ülkemizin en uzun kayak pistine sahip olmasıdır . Pistlerin genel uzunluğu 28 km ve en uzun pistinin uzunluğu ise 12 km kadardır. Palandöken Kayak Merkezi, toz kar yapısı ile de meşhur.  Kar cinsi, toz kar özelliğini taşıdığı için kayarken büyük kolaylık sağlar. Yılın altı ayında karla kaplı olan Palandöken Kayak Merkezinde  kayak sezonu Aralık ayı başında başlar ve Nisan ayı sonuna kadar devam eder.



2. Yakutiye Medresesi

Erzurum il merkezinde Cumhuriyet Caddesinde bulunan Yakutiye Medresesi,  İlhanlı Sultanı Olcaytu döneminde Emir Hoca Cemalettin Yakut tarafından 1310 yılında yaptırılmış. İlhanlı döneminden günümüze ulaşan nadir örneklerden biri olan Yakutiye Medresesi şehrin sembol eserlerinden biri. Anadolu’daki kapalı avlulu medreselerin en büyüklerinden biri olan Yakutiye Medresesi, Selçuklu Dönemi geleneksel mimari tarzını yansıtır.

Yakutiye Medresesi’nin iki minaresi olup, sağdaki minarenin şerefeye kadar olan kısmı ayakta ve şerefe altından yukarısı yıkılmış ve üzerine konik bir külah eklenmiştir. Sol taraftaki minare ise ya yıkılmış veya hiç yapılmamış, konik çatı ile örtülmüştür.   Kapı ve minarelerdeki çini süslemeler ise benzersizdir. 1994 yılında restore edilen medrese, günümüzde Türk-İslâm Eserleri ve Etnografya Müzesi olarak hizmet vermektedir.   Medresenin önündeki alan, Ramazan aylarında birçok sosyal ve kültürel etkinlikler için kullanılıyor.

3. Çifte Minareli Medrese

Anadolu’nun en büyük medresesi olan Çifte Minareli Medrese Erzurum şehir merkezinde Ulucami’nin yakınındadır. Erzurum’un sembolü olan Çifte Minareli Medrese; 13.yüzyılın sonlarında yaptırılmış bir Selçuklu eseridir. Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat’ın kızı Hundi Hatun veya İlhanlı hanedanından Padişah Hatun tarafından yaptırılmış olma ihtimali yüksek olduğundan, adına Hatuniye Medresesi de denilir.

Selçuklu mimari geleneğini yansıtan abidevi eser iki katlı, iki minareli, açık avlulu  olup açık avlulu medreseler grubunun en önemli örneğidir. Minarelerde, turkuaz rengiyle dikkat çeken panonun içinde ise Arapça “Allah” yazmaktadır. Mimarisi, planı ve süslemeleri ile bir başyapıt olan medrese  oyma taştan yapılmış görkemli taç kapısı ve çifte minaresiyle görenleri kendisine hayran bırakıyor.  Günümüzde hem müze hem de resim sergi salonu olarak hizmet vermektedir.

Erzurum Çifte Minareli Medrese
Erzurum Çifte Minareli Medrese

4. Ulu Camii

1179 yılında Saltuklular döneminde Melik Nasirüddün Muhammed tarafından yaptırılan Ulu Camii, çifte minareli medresenin hemen yakınında bulunmaktadır. Atabey Camii olarak da adlandırılan Ulu Camii, ismini Irak Selçukluları Sultanı Atabeg Kızıl Arslan’dan almıştır. Selçuklu mimarisini en güzel eserlerinden biri olan Ulu Camii,  karışık, iç içe ve grift mimarilerin örneği olarak bir şaheser niteliğindedir.  İçerisinde toplam 40 sütun bulunan Ulu Camii,  6.000 kişilik kapasitesi ile Erzurum’un en büyük camisidir.

5. Lala Mustafapaşa (Lalapaşa) Camii

Erzurum Lala Mustafapaşa Camii, Erzurum şehir merkezinde Yakutiye Medresesi’nin hemen doğu tarafında bulunur.  Lala Mustafapaşa Camisi, Kıbrıs Fatihi olarak bilinen Erzurum Beylerbeyi Lala Mustafa Paşa tarafından 1562 yılında yapılmıştır.  Lala Mustafa Paşa “Lala” ünvanını Kanuni Sultan Süleyman’ın oğlu II. Selim’e  lalalık yapması nedeniyle almıştır. 1570 yılında Kıbrıs’ın fethi sırasında gösterdiği başarıdan dolayı da,  “Kıbrıs Fatihi” olarak anılmaktadır.

Merkezi kubbeli bir cami olan Lalapaşa camisinin ortadaki ana kubbesi dört ayak tarafından taşınmaktadır.  Lalapaşa Camii, Osmanlı’nın Erzurum’da yaptığı ilk camidir. Mimarı ise Mimar Sinan’dır.

Erzurum Lala Mustafa Paşa Camii
Lala Mustafapaşa Camii

6. Erzurum Kalesi ve Erzurum Saat Kulesi

Erzurum Kalesi‘nin ilk yapılışı, M. Ö.  1.binde  Urartular’a kadar uzanmakta. Bugün varlığını koruyan kaleyi ise, 415 yılında Bizans İmparatoru Theodosius yaptırmıştır.  Erzurum Kalesi, birisi şehrin güvenliğini sağlayan askerlerin bulunduğu iç kale, diğeri de halkın bulunduğu  dış kaleden oluşmaktadır. Günümüze kadar  dış kalenin surları büyük ölçüde yıkılmış, yalnızca dört yöne açılan kapılarının isimleri kalmıştır. Bu dört kapı;  Erzincan Kapısı, Tebriz KapısıGürcü Kapısı ve  İstanbul Kapısı‘dır. İç kalenin sur duvarları ve sur duvarlarının üzerindeki burçlar  ise görülmeye değer güzelliktedir.  Yaklaşık 2000 metre yüksekliğindeki kaleden şehri izlemek ise oldukça etkileyici.

Saltuklular döneminde Erzurum Kalesine İç Kale Mescidi ve Tepsi Minare  denilen yapılar yapılmıştır.  İç kale camisine minare olarak yaptırılan Tepsi Minare, gözetleme kulesi olarak da kullanılmış ve ayrıca ilk olarak 1848 yılında, daha sonra 1881 yılında saat yerleştirilerek “Saat Kulesi” olarak da kullanılmaya başlanmıştır. Tepsi Minare, Kesik Kule veya Erzurum Saat Kulesi olarak da adlandırılmaktadır.

7. Taşhan (Rüstempaşa Bedesteni)   

Rüstempaşa Bedesteni, Erzurum şehir merkezinde Yakutiye medresesi ve Lala Paşa Camisine yakın bir konumda bulunur.  Bu mimari eser, halk tarafından Taşhan olarak da adlandırılır.  Bedesten Kanuni Sultan Süleyman’ın sadrazamı ve aynı zamanda damadı olan Rüstem Paşa tarafından 1561 yılında iki katlı olarak yaptırılmış.   Osmanlı mimarisinin en güzel örneklerinden biri olan Taşhan, 181 dükkandan oluşan tarihi bir kapalı çarşıdır.

Taşhan’da genellikle oltu taşları başta olmak üzere, tespihler ve hediyelik eşyalar satılmakta.   Kendnize veya sevdiklerinize oltu taşı, oltu taşı tespih veya kolye almak isterseniz  Rüstempaşa Bedesteni’ne uğramalısınız.  İki katlı olan bedestenin alt katında da çay içebileceğiniz yerler  bulunmakta. Rüstempaşa Bedesteni Erzurum gezilecek yerler  listesinde  mutlaka yerini almalı.

Erzurum Taşhan Oltu Taşı
Taşhan (Rüstempaşa Bedesteni)

8. Üç Kümbetler

Üç Kümbetler, Çifte Minerali Medrese’ye yakın bir konumda Çifte Minerali Medrese’nin güneyinde yani arka bölgesinde bulunur. Üç Kümbetler, Anadolu Selçuklu döneminden kalma anıt mezarların en güzel örneklerinden biri olarak kabul edilir.  Üç kümbetten en büyüğünün Saltuklu Beyliği’nin kurucusu Emir Saltuk’a ait olduğu ve 12. yüzyılın sonlarında yapıldığı varsayılmaktadır.  Diğer iki kümbetin kime ait olduğu  bilinmemekle beraber 14. yüzyılda yapıldıkları tahmin edilmektedir. Bu kümbetlerde Orta Asya Türk takviminde kullanılan birçok hayvan (kartal, boğa, yarasa, yılan,…vb) figürü de bulunmaktadır.

9. Erzurum Arkeoloji Müzesi

Erzurum ve çevre illerden kazandırılan eserlerin sergilendiği Arkeoloji Müzesi, Yakutiye Medresesi’nin hemen karşısında bulunmakta. İlk olarak 1944 yılında Yakutiye Medresesin de faaliyete geçirilen Arkeoloji Müzesi, 1947 yılında Çifte Minareli Medrese’ye taşınmış ve burada 21 yıl kadar hizmet verdikten sonra 1968 yılında şimdiki yeni yerine taşınmıştır.

Erzurum Arkeoloji Müzesi’nde 5 farklı salonda eserler sergilenmekte.  Bu salonlar; M.Ö. 2000 Trans – Kafkas Kültürü Salonu, Urartu Salonu, Kazılar Salonu, Ermeni Katliamları Salonu ve Tabiat Tarihi Salonu’dur. Müzede; urartu keramikleri, urartu yazıtları, mamut ve yumuşakça fosilleri, heykeller, pişmiş toprak kapları, pişmiş topraktan yapılan lahitler, cam şişeler, silahlar, heykeller, mühürler ve sikkeler gibi eserler sergilenmektedir.  Erzurum Gezilecek Yerler yazısının yayınlandığı 16 Ağustos 2018 tarihinde Erzurum Arkeoloji Müzesi, ziyaretçi ve eser güvenliği açısından yeni bir müze yapılana kadar ziyarete kapalı idi.



10. Erzurum Atatürk Evi

Erzurum’un Yakutiye ilçesinde bulunan Erzurum Atatürk Evi, 1890 yılında konak olarak yaptırılmış. 1918 yılından sonra Vali Konağı olarak kullanılan bina, 1984 yılında Atatürk Evi Müzesi olarak ziyarete açılmış. Atatürk’ün Erzurum’daki bu konağa 9 Temmuz 1919 tarihinde Hüseyin Rauf (Orbay) ve arkadaşları ile yerleşmeleri ve 52 gün boyunca Erzurum Kongresi çalışmalarını bu konakta sürdürmeleri ile konak, tarihsel bir önem kazanmıştır.

Kareye yakın bir alana oturan yapı, bodrum üzeri iki katlıdır. İki katlı evin odalarında sergilenen eserler arasında Kazım Karabekir’e, Kazım Yurdalan’a Erzurum eski milletvekili Hoca Raif’e ait eşyalar, Erzurum Kongresi bildirilerinin basıldığı  matbaa makinesi, döneme ait koltuklar, Atatürk’ün eşyaları (karyola, kanepe, çalar saat gibi) ve fotoğrafları sergilenmektedir.

11. Erzurum Kongre Binası

23 Temmuz- 7 Ağustos 1919 tarihleri arasında Erzurum Kongresi‘nin yapıldığı tarihi bina.  Yakutiye ilçesi Kongre Caddesinde bulunan bina, ilk olarak 1864’te Ermeni Sanasaryan tarafından inşa edilerek Sanasaryan Koleji (Ermeni Kız Yatılı Okulu) olarak hizmet vermiş. Cumhuriyet öncesinde bina satın alınarak devlete kazandırılmış ve zaman içinde eğitim amaçlı çeşitli okullar olarak kullanılmış. Erzurum Kongresi, İdadi Mektebi (Lisesi) olarak hizmet veren bu binanın birinci katındaki bir salonda 1919 yılında yapılmış.

Bodrum ve 2 kattan oluşan binanın birinci katında Erzurum Kongresi’nin temsili salonu bulunuyor. Binanın ikinci katında bulunan bir salon ve salona açılan iki oda ise, Kongre Müzesi olarak kullanılıyor. Müze statüsünde bulunan bu salonda kongre üyelerinin fotoğrafları, özgeçmişleri, o dönemden kalma sıralar ve kongre belgeleri sergileniyor. Erzurum Kongre Binası günümüzde,  Kongre ve Milli Mücadele Müzesi ile Resim Heykel Müzesi olarak hizmet vermektedir.

Erzurum Milli Mücadele Müzesi
Erzurum Kongre Binası

12. Aziziye Tabyaları ve Nene Hatun Milli Parkı

Aziziye Tabyaları, Erzurum’un 10 km kuzeydoğusunda Top Dağı’nda bulunur. Üç ayrı tabyadan oluşan Aziziye Tabyaları, 1867-1872 yılları arasında Sultan Abdülaziz tarafından yaptırılmış.  Kars yolunu tutup şehrin güvenliğini sağlamak amacı ile kurulan  ve 1877 – 1878 Osmanlı – Rus Savaşına (93 Harbi) sahne olmuş tabyalardır.     

93 Harbinde Erzurum’u ele geçirmek için Ruslar, Ermenilerin de yardımıyla Aziziye Tabyasındaki nöbetçileri öldürür. Bunu duyan 20’li yaşlarındaki Nene Hatun, kundaktaki bebeğini  evde bırakıp elinde satırla tabyaya koşar. Nene Hatun’un tabyaya koştuğunu gören Erzurumlular da koşarak Rusları tabyalardan söküp atarlar ve tabyayı kurtarırlar. Günümüzde Aziziye Tabyası’nda Nene Hatun’un kabri de yer almaktadır.

Nene Hatun Milli Parkı, henüz 20 yaşındayken  1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda (93 Harbi) ele geçirilen Aziziye Tabyasının geri alınması  için kadın erkek herkesin hücumuna önderlik eden Nene Hatun’un adının verildiği parktır. Nene Hatun Milli Parkı, Mecidiye ve Aziziye Tabyalarının bulunduğu alanda Erzurum’a 10 km uzaklıktadır.  2009 yılında milli park ilan edilen alanda Aziziye Şehitleri Anıtı, Nene Hatun’u simgeleyen bir heykel ve Nene Hatun’un kabri bulunmaktadır.

Erzurum Aziziye Tabyası
Aziziye Tabyası

13. Öşvank Kilisesi

Uzundere ilçesi Çamlıyamaç köyünde yer alan Öşvank Kilisesi, Erzurum merkeze yaklaşık 100 kilometre uzaklıktadır. Gürcü Kralı Kuropalat Adarnese’nin oğlu Magistras Bagrat tarafından 963-973 yılları arasında yaptırılmıştır. Bagrad Hanedanlığı döneminde inşa edilen Öşvank Kilisesi’nin mimarı ise  Öşk’lü Grigor’dur. Kilise, Renkli taş bezemeleri ve kabartma figurleri ile ünlüdür. Gürcüler için kutsal bir mekan olan Öşvank Kilisesini başta Hiristiyan Gürcüler olmak üzere yerli ve yabancı turistler tarafından ziyaret  edilmektedir.

14. Çoruh Nehri

Çoruh Nehri, Mescit Dağı’nın batı yüzünde doğup Bayburt, Erzurum ve Artvin illerini geçtikten sonra Türkiye sınırını terk ederek Gürcistan’a girer ve Batum’un güneyinden Karadeniz’e dökülür. Çoruh Nehri’nin toplam uzunluğu 438 km olup bunun 418 km’si ülkemiz sınırları içinde yer almakta ve 20 km’si Gürcistan’da olup Gürcistan’dan Karadeniz’e dökülmektedir.

Oldukça derin bir yatağı olan Çoruh Nehri, ülkemizin ve dünyanın en hızlı akan nehirlerinden birisidir. Hızlı akan bir nehir olduğu için rafting yapmaya çok uygundur. 1993 yılındaki Dünya Rafting Şampiyonasının yapıldığı  Çoruh Nehri bölgesinde rafting dışında kano, trekking, kamp, dağcılık sporları da yapılmaktadır.  Nehirde  sazan ve kefal başta olmak üzere birkaç balık türü de bulunmaktadır.

Erzurum Çoruh Nehri
Çoruh Nehri

15. Tortum Gölü

Erzurum’un Uzundere ilçe sınırları içinde olan Tortum Gölü, Erzurum-Artvin yolu üzerinde olup  Uzundere ilçesine 7 km ve Tortum ilçesine 35 km uzaklıktadır. Tortum Çayı üzerinde bir heyelan set gölü olarak oluşmuş olan Tortum Gölü, 8 km uzunluğunda bir göldür.

Gölün en güzel parçalarından biri, gölün fazla sularının Tev Vadisi’ne döküldüğü yerde Tortum Şelalesini oluşturmasıdır. Tortum Gölü’nün güney ucunda ise pek çok kuş türünün bulunduğu bir kuş cenneti var. Burada yırtıcı kuşlardan olan Türkiye’nin dört akbaba türünü de görmek mümkün. Gölde kafes balıkçılığı yapılmakta, alabalık ve aynalı sazan da üretilmektedir. Gölün çevresinde mesire alanları bulunmakta olup gölün üzerinde isterseniz sandalla gezinti de yapabilirsiniz.

16. Tortum Şelalesi

Erzurum gezilecek yerler arasında önemli bir yeri olan Tortum Şelalesi, Erzurum’un Uzundere ilçesine bağlı Balıklı Köyü sınırları içerisinde olup, Erzurum şehir merkezine 100 kilometre, Uzundere ilçesine ise 16 kilometre uzaklıktadır. Türkiye’nin en büyük şelaleleri arasında yer alan Tortum Şelalesi, 48 metre yükseklik ve 20 metre genişliğindedir.

Yüksek debisi ile dikkat çeken  Tortum şelalesi, Tev Vadisi’ndeki bir dağın heyelan sonucu Tortum Çayı’nın önünü kapatmasıyla oluşmuştur. Şelale, özellikle Mayıs ve Haziran aylarında bütün görkemiyle akmakta olup Haziran ayından sonra su miktarında azalma olmaktadır. Tortum Şelalesinin altındaki gölde yüzebilir veya şelale çevresindeki mesire alanlarında  dinlenip hoşça vakit geçirilebilirsiniz.

Erzurum Tortum Şelalesi
Tortum Şelalesi

17. Narman Peribacaları

Erzurum’un Narman ilçesinde Narman-Pasinler otoyolunun 7. kilometresinde bulunan Narman Peribacaları Erzurum şehir merkezine ise 100 km uzaklıktadır. Kırmızı rengi ve ilginç yeryüzü şekilleriyle dikkat çeken Narman Peri Bacaları “Kırmızı peri bacaları veya Kırmızı periler diyarı” olarak da adlandırılmaktadır.      Kırmızı Peribacaları’nın bu rengi almasının nedeni ise tortullardaki kırmızı renk demirin Fe2O3 şeklinde oksitlenmesidir. Günümüzden 2,5-3 milyon yıl önce oluşmuş olan Narman Peribacaları, Amerika’da Colorado kanyonuna benzerliği ile de dikkat çekmektedir.

Erzurum Narman Peribacaları
Narman Peribacaları

18. Pasinler Kaplıcası ve Ilıca Kaplıcası    

Pasinler Kaplıcası ve Ilıca Kaplıcası Erzurum’un en popüler iki kaplıcasıdır. Erzurum şehir merkezine 40 km uzaklıkta bulunan Pasinler (Hasankale) Kaplıcası, Pasinler belediyesi sınırları içerisinde yer alıyor.   Sodyumlu, klorürlü, bikarbonatlı, karbondioksitli ve kısmen de radyoaktif bileşimli olan Pasinler kaplıca suyunun sıcaklığı 39-45 °C arasında değişmektedir. Kaplıcadan, içme ve banyo kürleri şeklinde yararlanılmakta. İçilerek kullanıldığında mide, bağırsak, karaciğer ve safra kesesi üzerinde etkili iken banyo kürleri ise romatizma, nevralji-nevrit gibi çeşitli sinirsel hastalıklar, eklem kireçlenmesi üzerinde  etkilidir. Pasinler kaplıca bölgesinde konaklanabilecek birkaç termal otel de bulunmaktadır.

Ilıca Kaplıcası, Erzurum şehir merkezinin 15 km batısında Aziziye (Ilıca) ilçesinde bulunmakta. Sodyum ve bikarbonatlı kaplıca suyunun sıcaklığı 39 °C’dir. Kaplıca’nın başta  mide, bağırsak ve romatizma hastalıkları gibi birçok rahatsızlığa iyi geldiği belirtilmektedir.  Ilıca Kaplıcası, Doğu Anadolu Bölgesi’nin en büyük, termal turizm merkezleri arasında sayılır. Termal tesislerde; hamam, sauna, buhar banyosu,  bayan ve erkek bölümlerinde yüzme havuzları, fitness center ve dinlenme salonu bulunmaktadır. Tesis bünyesinde yer alan otel bölümü ise toplam 85 kişi kapasiteli olup 36 oda ve 5 süitten oluşmaktadır.

Erzurum’da Gezilecek Diğer Yerler

Erzurum gezilecek yerler o kadar çok ki. Erzurum gezilecek yerler listenize bu yerleri de ilave edebilirsiniz; Erzurum Evleri, İbrahim Paşa Camii, Abdurrahman Gazi Türbesi, Kurşunlu Medresesi, Yedi Göller ve Çobandede Köprüsü.



GeziNote Notları

* Erzurum ilinin  merkez ilçeleri olan Aziziye, Palandöken ve Yakutiye ilçeleri ile birlikte toplam 20 ilçesi var. Erzurum İlçeleri;  Aşkale, Aziziye, Çat, Hınıs, Horasan, İspir, Karaçoban, Karayazı, Köprüköy, Narman, Oltu, Olur, Palandöken, Pasinler, Pazaryolu, Şenkaya, Tekman, Tortum, Uzundere ve Yakutiye’dir.

* Türkiyede en yüksek rakımlı il merkezi 1890 rakımla Erzurum, ikinci en yüksek rakımlı il merkezi ise 1810 rakımla Ardahan’dır.

* Erzurum’un üç meşhur lezzeti olan cağ kebabı, ayran çorbası ve kadayıf dolması yemeden ve  Erzurum’dan kendinize veya sevdiklerinize oltu taşı tespih veye oltu taşından yapılmış bir hediye almadan ayrılmamalı.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here